Ο Γιώργος Τσαγκαράκης μιλά για το “Γαϊτανάκι” και τη δύναμη του παιδικού θεάτρου

Συνέντευξη με τον σκηνοθέτη του έργου “Το Γαϊτανάκι” της Ζωρζ Σαρή, Γιώργο Τσαγκαράκη.

Είστε ο σκηνοθέτης της παράστασης «Το γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή. Ενώ είναι μια παιδική παράσταση, το νόημά της είναι εξαιρετικά βαθύ. Πώς προσεγγίσατε τη σκηνοθεσία ώστε να διατηρήσετε την πολυπόθητη ισορροπία;

Η πολυπόθητη ισορροπία – ακριβώς όπως το περιγράφετε. Η πολυπόθητη ισορροπία ανάμεσα σε μορφή και περιεχόμενο, είναι ο στόχος -ή έστω θα έπρεπε να είναι- κάθε σκηνοθέτη. Κατά την άποψή μου αυτή επιτυγχάνεται κατά την «προετοιμασία της σκηνοθεσίας», πριν δηλαδή ξεκινήσει το πιο πρακτικό κομμάτι των πρόβων και στη συνέχεια με τη σαφή επιλογή κατεύθυνσης.

Επιτυγχάνεται, αφαιρετικά μιλώντας, στη δουλεία με το περιεχόμενο. Θεωρητικά, κανείς δε θέλει τον πόλεμο, ακόμα και αυτοί που τον κάνουν δεν τον θέλουν. Οπότε το να μιλήσεις γενικά για την ειρήνη δεν αρκεί γιατί έτσι δεν έχεις πει όλη την αλήθεια. Και η μισή αλήθεια ισοδυναμεί με ψέμα. Και αν κάτι δεν ανέχονται οι μικροί μας φίλοι είναι το ψέμα. Γι’ αυτό και όταν κάνεις παιδικό θέατρο έχεις την υποχρέωση να πεις όλη την αλήθεια.

Πρέπει ας πούμε να πεις ποιες είναι οι αιτίες αλλά και ποιοι ευθύνονται γι’ αυτές. Πρέπει όμως και να πεις ότι υπάρχει ελπίδα αρκεί να το πάρουμε απόφαση και τότε όλα μπορούν να συμβούν, όπως λέμε και στην παράστασή μας. Πάνω απ’ όλα όμως, πρέπει να θες όλα αυτά να τα πεις στα παιδιά.

Δηλαδή σε αυτό το μέρος της κοινωνίας που ξέρει πολύ καλά πώς πρέπει να είναι ο κόσμος, καθότι αυτό είναι που το έχει και τη μεγαλύτερη ανάγκη. Στα παιδιά, που όπως γνωρίζουμε δεν χωράνε δικαιολογίες και πολυσύνθετες απόψεις για τον κόσμο, περίτεχνα φτιαγμένες για να κρύβουν την αλήθεια.

Πιστεύω οπότε, ότι για να μιλήσεις στα παιδιά για τα πιο δύσκολα θέματα του κόσμου, θα πρέπει πάνω απ’ όλα -όπως λέμε και στην παράστασή μας- «ν’ αγαπάς τον κόσμο όπως τα παιδιά και σαν παιδί να μένεις για πάντα νέος»(…) «Γιατί οι ωραίες ιδέες και τα μεγάλα ιδανικά χαρίζουν νιότη και ελπίδα στον κόσμο». Αν αυτό το έχεις κατακτήσει, όλα τα άλλα βρίσκονται…

Ποιο είναι το προσωπικό σας «γαϊτανάκι» – η δική σας αλυσίδα ανθρώπων, στιγμών ή ιδεών που σας κρατούν δημιουργικό;

Η αγάπη, η ελπίδα και η πίστη στον κόσμο. Η απεριόριστη αγάπη μου στον γιο μου και η προσωπική μου περηφάνια όταν μπορώ να τον δω στα ματιά και να του πω ότι έκανα τα πάντα για να φτιάξω έναν καλύτερο κόσμο γι’ αυτόν. Όχι μόνος μου, μέσα από το ανελέητο κυνήγι μιας κάποιας ατομικής λύσης για μια δήθεν «καλύτερη ζωή» που σε αποκτηνώνει με μαθηματική ακρίβεια και είναι βουτηγμένη στο ψέμα.

Αλλά μαζί με όλους αυτούς που -όπως ο Νικόλας ο Γαρύφαλλος (Νίκος Μπελογιάννης)- πάλεψαν «για το μεγάλο, το ωραίο, το συγκλονιστικό» και νικήσαν. Γιατί η νίκη δεν μετριέται μόνο σαν αποτέλεσμα μιας κάποιας αναμέτρησης στο ρου της ιστορίας.

Πάνω απ’ όλα αποκαλύπτεται στο αληθινό χαμόγελο των ανθρώπων που συναντάς στην ζωή σου, στα γεμάτα ειλικρίνεια και ελπίδα μάτια του παιδιού σου, στο χέρι της αγαπημένης σου που σε κράτησε σφιχτά, μα και στο γεμάτο μίσος ύφος που είχαν όλοι όσοι τους «χάλασες τη σούπα» και σίγουρα δε σε ξέχασαν ποτέ…

Σ’ όλες οπότε τις δύσκολες και όμορφες στιγμές της ζωής. Σ’ όλες εκείνες τις στιγμές, που δε λέγονται πολλά, αλλά όπως λέει ο Ρίτσος, γίνεται μια «σιωπή γεμάτη δέντρα».

Επίσης, η αγάπη μου για το θέατρο και το πείσμα μου να μεταδώσω όλα αυτά μέσα από τη θεατρική πράξη. Και βεβαία η μεγάλη τύχη που έχω να βρίσκω κι άλλους πεισματάρηδες σαν κι εμένα να με ακολουθούν.

Πώς βλέπετε τη θέση του θεάτρου σήμερα, σε έναν κόσμο γεμάτο αντιθέσεις και ταχύτητα;

Απαραίτητη. Αφενός γιατί πρέπει να αναδείξει την αλήθεια η οποία όπως έλεγε ο Ροβινσώνας Κρούσος – και όχι μόνο- μπορεί να ειδωθεί μόνο μέσα από τις αντιθέσεις και αφετέρου γιατί στον καιρό της τεχνητής νοημοσύνης το θέατρο είναι μία από τις τέχνες που θα πληγεί σίγουρα λιγότερο σε σχέση με τις υπόλοιπες και πρέπει εδώ να «κρατήσει Θερμοπύλες» και να εκσυγχρονιστεί δημιουργικά και όχι συμβιβαστικά.

Είναι σίγουρα μια δύσκολη υπόθεση, καθώς οι αντιθέσεις πλέον είναι σε παγκόσμιο επίπεδο, όπως βλέπουμε και στις διεθνείς εξελίξεις, και αυτό δυστυχώς προμηνύει πολύ άσχημες εξελίξεις για όλους μας. Όπως έχει αποδείξει όμως η ιστορία, το θέατρο έχει την υποχρέωση να παίξει έναν ξεχωριστό ρόλο.

Αν μπορούσατε να πείτε κάτι στα παιδιά και στους μεγάλους που θα δουν την παράσταση, ποιο θα ήταν αυτό;

Στα παιδιά να μην ξεχάσουν την αλήθεια που με κόπο ανακάλυψαν στα πρώτα τους βήματα και στους μεγάλους, να μη φοβηθούν να τη θυμηθούν. Γιατί η αλήθεια είναι δεμένη με την εξέλιξη του κόσμου και σ’ αυτήν βρίσκεται όλη η ελπίδα της ζωής.

Και τελικά, τι σημαίνει για εσάς να «μένεις για πάντα νέος», όπως λέει και το μότο της παράστασης;

Να μην πάψεις ποτέ να αγωνίζεσαι να αλλάξει ο κόσμος, ώστε να γίνει «ένας κόσμος όπως τον θέλουν τα παιδιά».

«Το Γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή

Θεατρική διασκευή: Γιάννης Καλατζόπουλος
Σκηνοθεσία: Γιώργος Τσαγκαράκης

Πρεμιέρα:
26 Οκτωβρίου, στις 11:30
Θέατρο Άβατον
Για παιδιά από 6 ετών και πάνω

Λίγα λόγια…… για την υπόθεση

Ο Κυρ Νικόλας ο Γαρύφαλλος, στα βαθιά του γεράματα, ζει χωμένος στ’ αμέτρητα βιβλία του, ξαγρυπνώντας για να τα διαβάσει όλα. Το μόνο που τον κάνει ν’ αφήσει για λίγο τις ιστορίες και τις λέξεις είναι ο κήπος του. Λατρεύει να φροντίζει τα γαρύφαλλά του.

Μια μέρα ακούει ένα παιδικό τραγούδι που του ξυπνά μια εκπληκτική ιδέα: Aν όλα τα παιδιά του πλανήτη έδιναν τα χέρια θα μπορούσαν να αγκαλιάσουν τη Γη και να δημιουργήσουν ένα πελώριο Γαϊτανάκι. Να τραγουδήσουν και να χορέψουν, να παρασύρουν τα πουλιά, τα λουλούδια, ακόμη και τους μεγάλους.

Γεμάτος πίστη στην Ιδέα, ο Κυρ-Νικόλας ξεκινάει ένα μεγάλο ταξίδι για να αλλάξει τον κόσμο…

«Το Γαϊτανάκι» είναι μια τρυφερή ιστορία για την ειρήνη, την αλληλεγγύη και την αποδοχή, κόντρα στον πόλεμο, τον ρατσισμό και την ξενοφοβία. Μια υπενθύμιση πως όλοι μαζί έχουμε τη δύναμη να φτιάξουμε έναν καλύτερο κόσμο.

Ο Θίασος MATICAPI αφιερώνει την παράστασή του στον «Άνθρωπο με το γαρύφαλλο», που ενέπνευσε και την ίδια τη Ζωρζ Σαρή, αλλά και σε όλους εκείνους που θέλησαν να αλλάξουν τον κόσμο μένοντας έτσι για πάντα νέοι.

Το έργο μπορεί ν’ αγγίζει θέματα σκληρά, η παράσταση ωστόσο μεταφέρει όλα τα επίκαιρα και πανανθρώπινα μηνύματά του στα παιδιά με χιούμορ, κι εστιάζει στην αισιοδοξία και την ελπίδα. Σ’ αυτό βοηθούν πολύ τα μέσα που χρησιμοποιεί, όπως η μουσική, τα εικαστικά αλλά και οι τεχνικές από το μαγικό σύμπαν του τσίρκου.

Το σκηνικό της παράστασης-μια πρωτότυπη περιστρεφόμενη εγκατάσταση που αλλάζει διαρκώς, ανάλογα με την εξέλιξη της ιστορίας, περιλαμβάνει πολλά εικαστικά στοιχεία, κάποια από τα οποία δημιουργούνται επιτόπου, μπροστά στο κοινό.

Η μουσική, δε, παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο. Γράφτηκε για τις ανάγκες της παράστασης, είναι ζωντανή και παιγμένη επί σκηνής, με φυσικά όργανα αναμειγμένα και μια νέα ματιά στο πολυτραγουδισμένο «Αν όλα τα παιδιά της Γης».

… για τον θίασο

Ο Θίασος Λαϊκού Θεάτρου MATICAPI προέκυψε έπειτα από διετές εργαστήρι έρευνας και δημιουργίας πάνω στα διάφορα είδη λαϊκού θεάτρου (Documento, θέατρο καταπιεσμένου, επικό θέατρο, τσίρκο, καραγκιόζη, κ.ά.), με επικεφαλής τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Γιώργο Τσαγκαράκη.

Αποτελείται από επαγγελματίες ηθοποιούς, μουσικούς, χορευτές, εικαστικούς και παιδαγωγούς. Στόχος του είναι η δημιουργία σύγχρονου λαϊκού θεάτρου καθώς και οι παιδαγωγικές παρεμβάσεις με σκοπό τη διάδοση του είδους σε ανθρώπους όλων των ηλικιών.

Ταυτότητα παράστασης

«Το Γαϊτανάκι» της Ζωρζ Σαρή
Από το Θίασο Λαϊκού Θεάτρου MATICAPI
Για παιδιά από 6 ετών
Πρεμιέρα: Κυριακή 26/10 στις 11:30
Θεατρική διασκευή: Γιάννης Καλατζόπουλος
Σκηνοθεσία: Γιώργος Τσαγκαράκης
Βοηθός σκηνοθέτη: Ελένη Τσάκαλου
Σκηνικά / Κοστούμια: Βικτώρια Νταρίλα
Πρωτότυπη μουσική: Νατάσσα Μουσάδη
Σχεδιασμός φωτισμού: Γιώργος Ζιώγαλας

Μουσική διδασκαλία: Νατάσσα Μουσάδη
Φωτογραφίες / Trailer: Άκης Βαλεργάκης
Γραφιστικά: Αριάδνη Μιχαηλάρη
Διεύθυνση Παραγωγής: Γιώργος Τσαγκαράκης
Οργάνωση Παραγωγής: MATICAPI
Προβολή και Επικοινωνία: Βάσω Σωτηρίου – We Will
Παίζουν οι ηθοποιοί: Δανάη Αλυσανδράτου, Γιάννης Γιαραμαζίδης, Άρης Μπαταγιάννης,
Σοφία Σίμου, Γιώργος Τσαγκαράκης
Μουσικοί επί σκηνής: Δανάη Αλυσανδράτου, Γιάννης Γιαραμαζίδης, Άρης Μπαταγιάννης
Πού: Θέατρο Άβατον, Ευπατριδών 3, Κεραμεικός (Μετρό Κεραμεικός)
Πότε: Κάθε Κυριακή στις 11:30 και καθημερινές για σχολεία και συλλόγους
Εισιτήρια: 12€ (γενική είσοδος), 10€ (προπώληση), 8€ (Άνεργοι, ΑμεΑ, άνω των 65 ετών)
Προπώληση: https://t.ly/NSqMq
Τηλέφωνο κρατήσεων: 6934654289
Διάρκεια: 75’ (χωρίς διάλειμμα)