Η παραβατικότητα των ανηλίκων παρουσιάζει αυξητική τάση. Ο κος Βασίλειος Κ. Μπακής, είναι Δικηγόρος (Rechtsanwalt, Rechtsanwaltskanzlei) – ΜΔΕ Οικονομικό Ποινικό Δίκαιο – ΜΔΕ Ιατρικό Δίκαιο Ιατρική Αμέλεια – Εργατικό Δίκαιο – Στρατιωτικό Δίκαιο – Διοικητικό Δίκαιο – Αστικό Δίκαιο.
Με την εμπειρία τους σε θέματα παραβατικών ανηλίκων, συζητήσαμε και παρουσιάζουμε τα χαρακτηριστικά αυτών των παιδιών.
Πώς συμπεριφέρονται οι παραβατικοί ανήλικοι και οι νέοι, μέσα στις δικαστικές αίθουσες;
Είναι μια πραγματικότητα πως το κοινωνικό φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας έχει οξυνθεί τα τελευταία χρόνια λαμβάνοντας ανησυχητικές διαστάσεις τόσο μέσα στις σχολικές μονάδες όσο και στον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο.
Συγκεκριμένα, κλοπές, απειλές, ληστείες, βανδαλισμοί δημόσιας (και όχι μόνον) περιουσίας, σωματικές βλάβες, παραβάσεις της νομοθεσίας περί όπλων και χρήση ναρκωτικών ουσιών είναι μερικά μόνο από τα σοβαρά αδικήματα που τελούνται σήμερα από ανήλικους δράστες.
Στις δικαστικές αίθουσες η συμπεριφορά των ανηλίκων δραστών είναι μάλλον τυπική. Αρκετοί νεαροί δράστες μετεφηβικής ηλικίας, για παράδειγμα, παρουσιάζουν εμφανώς έντονο άγχος κατά την απολογία τους και σε όλη την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας. Κάποιοι δείχνουν έμπρακτη μεταμέλεια. Κάποιοι όχι.
Οι γονείς έχουν διάθεση συνεργασίας με τις αρχές και τις αρμόδιες υπηρεσίες;
Οι περισσότεροι γονείς είναι μάλλον σοκαρισμένοι όταν ενημερώνονται από τις αρχές πως τα ανήλικα τέκνα τους έχουν εκδηλώσει αντικοινωνική ή/και παραβατική συμπεριφορά και σε πολλές περιπτώσεις δεν γνωρίζουν τίποτα για αυτή αντιδρώντας συνήθως με αμηχανία.
Η βούληση και η διάθεση των γονέων για συνεργασία με τις αρχές ορισμένες φορές υπάρχει εξαρχής και άλλοτε χρειάζεται χρόνος και καθοδήγηση για να παγιωθεί και να διαμορφωθεί ένα κλίμα αποδοχής και συνεργασίας. Ιδιαίτερα αποθαρρυντικό είναι, πάντως, πως οι γονείς δεν ζητούν συγγνώμη από τα παιδιά που είναι θύματα και τις οικογένειες τους.
Οι νόμοι, θα έπρεπε να είναι πιο αυστηροί ή έχουν αποτελέσματα;
Θεωρώ πως το υπάρχον ποινικό οπλοστάσιο είναι ήδη αρκετά αυστηρό για την αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας. Στην Ελληνική Πολιτεία υπάρχουν διαχρονικά σοβαρά κενά, ούτως η άλλως, στην εφαρμογή των νόμων και σε συνάρτηση με την πολυνομία, τον ρυθμό και την συχνότητα αλλαγής της νομοθεσίας δημιουργούνται δυστυχώς στρεβλωτικές επιδράσεις στην αντίληψη της κοινωνίας για τις έννομες συνέπειες των εγκληματικών πράξεων των ανηλίκων και των νέων.
Η αυθαιρεσία και η ατιμωρησία των νέων ανθεί μέσα στην πολυνομία και την μη εφαρμογή των νόμων.
Σε ποιες περιπτώσεις ο νόμος οδηγεί έναν ανήλικο στην φυλακή;
Δυνάμει του άρθρου 127 του Ποινικού Κώδικα περιορισμός σε ειδικό κατάστημα κράτησης νέων δύναται να επιβληθεί σε ανηλίκους που συμπλήρωσαν το 15ο έτος της ηλικίας τους και μόνον εφόσον διώκονται για πράξη που αν την τελούσε ενήλικος θα ήταν κακούργημα και εμπεριέχει στοιχεία βίας ή στρέφεται κατά της ζωής ή της σωματικής ακεραιότητας (ανθρωποκτονία εκ προθέσεως, βιασμός, βαριά σωματική βλάβη λ.χ.).
Τι προτείνετε εμπειρικά ως νομικός, για την αντιμετώπιση της βίας και της παραβατικότητας των παιδιών και νέων;
Η αντιμετώπιση του κοινωνικού αυτού φαινομένου, που διαρκώς διογκώνεται, δεν έγκειται φυσικά μόνον στην ποινική καταστολή, αλλά προϋποθέτει σαφώς ευρύτερες κοινωνικές δράσεις και συνεργασίες περισσοτέρων φορέων.
Προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν σκόπιμη τόσο η συνεργασία των γονέων με τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ενόψει και του Ν.5029/2023 για την αντιμετώπιση των φαινομένων βίας στις σχολικές μονάδες όσο και η διοργάνωση δράσεων, που στοχεύουν στην ενημέρωση γονέων και εκπαιδευτικών αλλά και μαθητών, με την συμμετοχή των κατάλληλωνμεπιστημόνων (κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι, κ.λπ.) αλλά και αστυνομικών καθώς και δικηγόρων με την συνδρομή του κατά τόπον αρμοδίου Δικηγορικού Συλλόγου για θέματα που αφορούν την ανηλικότητα καθώς και οποιαδήποτε άλλη ενέργεια κριθεί ωφέλιμη.
