Πολλές φορές πίσω από την απότομη αντίδραση που έχουν οι έφηβοι και μοιάζει με αγένεια, κρύβονται έντονα συναισθήματα, ανάγκες και δύσκολα συναισθήματα.
Πολλοί γονείς γνωρίζουν το παρακάτω σκηνικό: κάνουν μια απλή ερώτηση όπως «Πώς ήταν η μέρα σου;» και παίρνουν ως απάντηση έναν αναστεναγμό, ένα γύρισμα των ματιών ή ένα εκνευρισμένο «καλά».
Η πρώτη αντίδραση είναι συχνά να θεωρήσουν αυτή τη συμπεριφορά αγένεια και να απαντήσουν με φράσεις όπως «Πρόσεχε τον τρόπο που μιλάς» ή «Μη μου μιλάς έτσι».
Όμως, αυτό που μοιάζει με πρόκληση ή έλλειψη σεβασμού δεν είναι πάντα αυτό που πραγματικά συμβαίνει. Πολλές φορές πίσω από αυτή τη στάση κρύβονται έντονα συναισθήματα, ανάγκη για ανεξαρτησία και δυσκολία στη διαχείριση των αντιδράσεων.
Έφηβοι και τι συμβαίνει στον εγκέφαλο τους;
Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεγάλων αλλαγών τόσο στο σώμα όσο και στον εγκέφαλο. Το μέρος του εγκεφάλου που σχετίζεται με τα συναισθήματα είναι ιδιαίτερα ενεργό, ενώ η περιοχή που βοηθά στον έλεγχο των παρορμήσεων και στη ρύθμιση των συναισθημάτων συνεχίζει να αναπτύσσεται.
Αυτό σημαίνει ότι οι έφηβοι συχνά βιώνουν τα συναισθήματά τους πολύ έντονα και δεν έχουν πάντα την ικανότητα να τα εκφράσουν με ψυχραιμία. Δεν προσπαθούν απαραίτητα να είναι δύσκολοι, απλώς μαθαίνουν ακόμη να διαχειρίζονται τον εσωτερικό τους κόσμο.
Παράλληλα, η ανάγκη τους για ανεξαρτησία αυξάνεται. Θέλουν να έχουν τη δική τους άποψη, να παίρνουν αποφάσεις και να αισθάνονται ότι έχουν έλεγχο στη ζωή τους. Έτσι, ακόμη και μια απλή υπενθύμιση μπορεί να εκληφθεί ως πίεση ή κριτική.
Γιατί oι έφηβοι δεν βοηθούνται από τη φράση «πρόσεχε πώς μιλάς»;
Όταν οι γονείς επικεντρώνονται μόνο στον τρόπο που μιλά ο έφηβος, μπορεί να αγνοούν το πραγματικό συναίσθημα που βρίσκεται από πίσω. Ο έφηβος μπορεί να νιώθει ότι δεν ακούγεται ή ότι περιορίζεται, με αποτέλεσμα να γίνεται ακόμη πιο αμυντικός.
Όταν και οι δύο πλευρές ανεβάζουν την ένταση, δημιουργείται ένας κύκλος σύγκρουσης. O γονιός αισθάνεται ότι δεν τον σέβονται και ο έφηβος αισθάνεται ότι δεν τον καταλαβαίνουν.
Πώς μπορούν οι γονείς να αντιδρούν καλύτερα;
Το πρώτο βήμα είναι η ψυχραιμία. Όταν ο γονιός παραμένει ήρεμος, βοηθά και τον έφηβο να ηρεμήσει. Η ήρεμη φωνή και ο αργός τρόπος ομιλίας μπορούν να αλλάξουν ολόκληρη τη δυναμική της συζήτησης.
Έπειτα, είναι χρήσιμο να αναγνωριστεί το συναίσθημα πίσω από τη συμπεριφορά. Αντί για κριτική, μια φράση όπως «Φαίνεσαι πολύ εκνευρισμένος» δείχνει κατανόηση και μειώνει την άμυνα.
Ταυτόχρονα, τα όρια παραμένουν απαραίτητα. Ο γονιός μπορεί να πει: «Θέλω να σε ακούσω, αλλά δεν μπορώ να συνεχίσω τη συζήτηση αν μου μιλάς με αυτόν τον τρόπο. Όταν είσαι έτοιμος να μιλήσουμε ήρεμα, είμαι εδώ».
Ο σεβασμός χτίζεται, δεν επιβάλλεται
Ο πραγματικός σεβασμός δεν δημιουργείται μέσα από φόβο ή τιμωρία, αλλά μέσα από σταθερά όρια, κατανόηση και σωστό παράδειγμα. Οι έφηβοι μαθαίνουν παρατηρώντας πώς οι γονείς διαχειρίζονται τον θυμό, τις διαφωνίες και τα λάθη.
Η στάση ενός εφήβου μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά συχνά δεν είναι προσωπική επίθεση. Είναι μέρος της διαδικασίας ενηλικίωσης. Με υπομονή, σταθερότητα και ανοιχτή επικοινωνία, οι γονείς μπορούν να μετατρέψουν τις συγκρούσεις σε ευκαιρίες για σύνδεση και μάθηση.
*μη ξεχάσεις να κάνεις ένα Like στη σελίδα μας στο facebook juniorsclub.gr —>ΕΔΩ
